header image
Start arrow Kury arrow Kury, jakich nie znacie: Bystre ptaki
Kury, jakich nie znacie: Bystre ptaki PDF Drukuj E-mail
poniedziałek, 09 luty 2009
Wiodący behawioryści zwierzęcy w końcu zaczęli informować nas o inteligencji i ciekawości kur. Co więcej, zdolności kognitywne kur przewyższają te kotów, psów, a nawet niektórych ssaków naczelnych. Kury rozumieją wyszukane koncepcje intelektualne, uczą się obserwując siebie na wzajem, demonstrują samokontrolę, martwią się o przyszłość, a nawet dzielą wiedzę kulturalną, przekazywaną z pokolenia na pokolenie.
 

Dr Chris Evans, administrator laboratorium badającego zachowania zwierząt w australijskim Uniwersytecie Macquarie, mówi: "Stosuję na konferencjach pewną sztuczkę: czasami wyszczególniam cechy charakterystyczne kur, nie podając gatunku, który opisuję. Wszyscy myślą, że mówię o małpach" [1].

Kury rozumieją związki przyczynowo-skutkowe. Wiedzą również, że rzeczy istnieją, nawet, gdy ich nie ma ich w zasięgu wzroku [2]. Te zdolności kognitywne kur przewyższają zdolności małych ludzkich dzieci [3]. Naukowcy są pod tak dużym wrażeniem nowej wierzy o inteligencji kur i innych ptaków, że całkiem niedawno grupa międzynarodowych ekspertów wezwała do wprowadzenia nowego systemu nazywania skomplikowanych mózgów ptaków, o budowie podobnej do budowy mózgów ssaków [4]. Dr Christine Nicol, która studiuje inteligencję ptaków, mówi: "Może i są to 'ptasie móżdzki', ale musimy zmodyfikować naszą definicję 'ptasiego móżdżku'. Kury udowadniają nam, że robią rzeczy, o których nie mieliśmy pojęcia" [5].

W swoim naturalnym otoczeniu (a nie są nim przemysłowe hodowle) kury formują skomplikowane hierarchie społeczne. Każda kura zna swoje miejsce na drabinie społecznej i rozpoznaje twarze i stopnie hierarchii nawet 100 towarzyszy i towarzyszek [6]. Ludzie, którzy spędzili trochę czasu z kurami wiedzą, że każdy ptak ma swoją osobowość, która nie jest bez związku z poziomem w hierarchii: niektóre ptaki są towarzyskie i nieustraszone, podczas gdy inne są bardziej nieśmiałe i czujne; niektóre kury lubią towarzystwo ludzi, podczas gdy inne są gburowate lub nawet nieco agresywne. Tak jak psy, koty i ludzie, każda kura to indywidualna jednostka z wyraźną osobowością.

Bystre ptaki

W przeciągu kilku ostatnich lat, niezależnie od siebie, kilka zespołów badawczych opublikowało swoje odkrycia dotyczące inteligencji kur - ich doniesienia zaprzeczają utartym stereotypom dotyczącym ptasich zdolności kognitywnych. Na przykład, naukowcy odkryli, że kury wyraźnie rozumieją związki przyczynowo-skutkowe. Jest to umiejętność, która stawia intelekt kur ponad intelektem psów. W książce "The Development of Brain and Behaviou in the Chicken", dr Lesley Rogers, profesor neurobiologii i zwierzęcy behawiorysta, stwierdza: "Teraz jest już jasne, że ptaki posiadają zdolności poznawcze porównywalne do ssaków, nawet naczelnych" [7].

W eksperymencie, który zgłębiał rozumienie związku przyczyna-skutek, naukowcy odkryli, że gdy rannym ptakom podawano do wyboru dwa pokarmy: normalny, oraz wzbogacony proszkiem przeciwbólowym, ktaki szybko zrozumiały, że jedzenie wzbogacone o lekarstwo powoduje poprawę ich samopoczucia, i nauczyły się wybierać właśnie je. - Kury wybierały środek przeciwbólowy za każdym razem - relacjonuje dr Joy Mench, profesor w Instytucie Nauk Zwierzęcych na Uniwersytecie Kalifornijskim w Davis. Rozumiały, co jak działa, i nauczyły się podejmować najlepszą decyzję [8].

Kury pojmują również inne złożone koncepcje. Według Evansa, kury rozumieją, że rzeczy istnieją nawet, gdy są ukryte lub usunięte z zasięgu wzroku. Ten poziom poznawczy jest poza zasięgiem małych ludzkich dzieci [9]. Całkiem niedawno naukowcy udowodnili również, że kury "mogą przewidywać przyszłość i demonstrować samokontrolę - te dwie rzeczy jak dotąd przypisywano wyłącznie ludziom i innym ssakom naczelnym" [10]. Naukowcy dokonali tego odkrycia w trakcie obserwacji zachowań kur: ptak miał do wyboru dziobnąć guzik natychmiast, i dostać porcję jedzenia, lub poczekać 22 sekundy i otrzymać większą porcję jedzenia w nagrodę. W 90% przypadków, kury były w stanie powtrzymać się i zaczekać na większą nagrodę [11].

Kury to zwierzęta społeczne, które formują skomplikowane hierarchie i oddziałują na siebie w sposób, który antropologowie nazywają "kulturą". Kury uczą się z obserwacji sukcesów i porażek u innych członków swoich społeczności. Eksperyment wspierający to stwierdzenie polegał na nauczeniu jednej grupy zwierząt dziobania w czerwone i zielone przyciski określoną ilość razy - na końcu czekała oczywiście nagroda. Naukowcy byli zaskoczeni tym, że gdy wprowadzili nową grupę kur (która obserwowała zachowania pierwszej grupy), zwierzęta bardzo szybko zrozumiały, jak mają się zachować, aby otrzymać nagrodę.

Jakby tego było mało, kury przekazują sobie wiedzę kulturową z pokolenia na pokolenie. John Webster, profesor na brytyjskim Uniwersytecie Bristol, zorganizował eksperyment, który polegał na podaniu kurom wymieszanych ziaren kukurydzy, w dwóch kolorach: żółtym i niebieskim. Niebieskie ziarna były wzbogacone o chemikalia, przez które kury źle się czuły. Zwierzęta szybko nauczyły się w ogóle nie dotykać niebieskich ziaren.

Gdy kurom z eksperymentu Webstera wykluły się młode, porozrzucał kolorowe ziarna po całym gospodarstwie. I chociaż przestał dodawać chemikalia do niebieskich ziaren i obydwa kolory były bezpieczne dla zdrowia, matki pamiętały o tym, że zjedzenie niebieskiego ziarna powodowało bóle brzucha i kazały młodym pisklętom ich unikać. W artykule, który ukazał się w London Times, Webster tłumaczy: "Eksperyment pokazuje nam, że kura-matka nauczyła się czegoś o jedzeniu - o tym, które jest dla niej dobre, a które złe, i że dba o swoje młode kurczęta i nie pozwoli im zjeść złego jedzenia; co więcej, przekazuje ona swoim młodym wiedzę, którą sama zdobyła. Dla mnie tego typu zachowanie ociera się o kulturę - i do tego zaawansowaną. Kury to czujące stworzenia, zdolne do odczuwania własnych emocji" [12].

Naukowcy są pod tak silnym wrażeniem możliwości kognitywnych ptaków, że grupa międzynarodowych ekspertów wezwała niedawno do ustanowienia nowego systemu nazewnictwa, w celu odzwierciedlenia zaawansowanej budowy ptasich mózgów. Według artykułu, który pojawił się w The Washington Post, "ten nowy system, który opiera się w dużej mierze na słownictwie wykorzystywanym do opisywania mózgu człowieka, ma duże poparcie wśród naukowców. Poświadczałby on przytłaczającą ilość dowodów na to, że mózgi ptaków i ssaków są bardzo podobne - jest to fakt, który wyjaśnia, czemu ptaki są nie tylko wybitnie zaradne, ale również zdolne do projektowania i wytwarzania narzędzi, rozwiązywania problemów matematycznych oraz, w wielu przypadkach, używania języka w sposób, w który nie potrafią porozumiewać się nawet szympansy i inne ssaki naczelne" [13].


Bibliografia:

1 William Grimes, “If Chickens Are So Smart, Why Aren’t They Eating Us?” The New York Times 12 Jan. 2003, late ed..

2 Grimes.

3 Grimes.

4 Rick Weiss, “Bird Brains Get Some New Names, and New Respect,” The Washington Post 1 Feb. 2005: A10.

5 Ananova, “Chickens ‘Not Just ‘Bird Brains,’” 2005.

6 Michael Specter, “The Extremist,” The New Yorker 14 Apr. 2003.

7 Lesley Rogers, The Development of Brain and Behaviour in the Chicken, CABI Publishing: Oxfordshire, U.K., 1995: 217.

8 Specter.

9 Grimes.

10 Jennifer Viegas, “Study: Chickens Think About Future,” Discovery News 14 Jul. 2005.

11 Viegas.

12 Valerie Elliott, “Why Did the Chicken Cross the Road?” London Times Online 18 Mar. 2005.

13 Weiss.

Następny >

Ostatnio dodane